Armia to polski zespół wykonujący szeroko pojętą muzykę punkrockową, założony w 1984 roku przez Roberta Brylewskiego, Sławomira Gołaszewskiego i Tomasza Budzyńskiego. Uznawany za jedną z czołowych grup polskiej sceny niezależnej lat osiemdziesiątych XX wieku, w latach dziewięćdziesiątych odniósł znaczny sukces za sprawą albumu „Legenda”. Przez skład Armii przewinęli się muzycy takich formacji, jak Tilt, Dezerter, Moskwa, Kult, Acid Drinkers, Izrael, Voo Voo, Lombard i wiele innych. Część członków Armii utworzyła zespół Budzy i Trupia Czaszka oraz supergrupę 2Tm2,3. Armia jest określana jako jeden z najwybitniejszych polskich zespołów rockowych.
Początki zespołu Armia
Zespół Armia został założony w 1984 roku przez Tomasza Budzyńskiego, Roberta Brylewskiego i Sławomira Gołaszewskiego. Początkowo oprócz trzech założycieli, skład zespołu tworzyli zmieniający się basiści i perkusiści, m.in. Żwirek i Gruszka. Stosunkowo wcześnie stałym basistą został Alik Dziki, a perkusistą Janusz Rołt.
Armia dała pierwszy koncert w Hybrydach w czerwcu 1985 roku, a w tym samym roku zagrała na kilku festiwalach, m.in. w Chodzieży, Krakowie, Jarocinie i Róbrege. Jesienią 1985 roku zespół nagrał pierwsze profesjonalne nagrania, które ukazały się na składance „Jak punk to punk”. W kwietniu i maju 1987 roku Armia nagrała swój debiutancki album. Podczas nagrywania doszło do incydentu z milicją, a zespół oskarżono o podburzanie tłumu.
Armia uznawana jest za jedną z czołowych grup polskiej sceny niezależnej lat osiemdziesiątych XX wieku. W składzie zespołu przewinęło się wielu muzyków z innych grup, takich jak Tilt, Dezerter, Moskwa, Kult, Acid Drinkers czy Brygada Kryzys. Armia jest często klasyfikowana jako hardcore punk, metal alternatywny, post hardcore, punk rock, metal awangardowy oraz jazz-rock.
Sukces albumu „Legenda”
Kolejne dzieło grupy, „Legenda”, które ukazało się w czerwcu 1991 roku, postawiło Armię w czołówce polskich twórców muzyki rockowej. Nagrywany przez dwa lata w komunie punkowo-hipisowskiej w Stanclewie, album opowiada w metaforyczny sposób o ludzkich pragnieniach i duchowości. Zarówno poetyckie teksty Tomasza Budzyńskiego, jak i muzyka wzbogacona o grę klarnetu, fletu i trąbki afrykańskiej, stworzyły niepowtarzalny, oniryczno-baśniowy klimat. „Legenda” przyniosła zespołowi dużą popularność, nie tylko w środowisku punkowym, ale także na szerzej rozumianej scenie rockowej.
Album „Legenda” został wielokrotnie wznowiony w kolejnych latach, począwszy od pierwszej edycji na winylu i kasecie w 1991 roku, po reedycje m.in. w wykonaniu Metal Mind Productions i W Moich Oczach. Wydanie z 2021 roku, na 30-lecie płyty, było kolejną odsłoną tego kultowego albumu Sukces albumu „Legenda” zaowocował również organizacją specjalnej trasy koncertowej zatytułowanej „Armia gra Legendę”, celebrującej 20 lat od premiery tego wyjątkowego dzieła.
Zespół armia po odejściu Roberta Brylewskiego
Po sukcesie „Legendy” w zespole Armia narastały konflikty między liderami – Tomaszem Budzyńskim i Robertem Brylewoskim. W efekcie Brylewski odszedł z grupy, a nowa Armia zaczęła podążać zupełnie innym muzycznym kierunkiem. Budzyński i pozostali członkowie zespołu zaczęli poszukiwać brzmień poza granicami punk rocka.
Na przykład na albumie „Triodante” z 1994 roku dominowała chrześcijańska duchowość, a na wydanym rok później „Duchu” – thrash metal. Twórczość Armii zaczęła mieć coraz bardziej przesłaniowy charakter, zamiast podążania za popularnymi nurtami muzycznymi. Odejście Roberta Brylewskiego i zmiany w składzie zespołu spowodowały konflikty wśród fanów, którzy podzielili się na zwolenników „starej” i „nowej” Armii.
Mimo to, zespół konsekwentnie podążał własnym, eksperymentalnym kierunkiem, poszerzając horyzonty swojej muzyki i tematyki tekstów. Odwrócenie się od komercyjnego sukcesu „Legendy” i poszukiwanie nowych artystycznych dróg zaowocowało powstaniem szeregu intrygujących i docenionych przez krytyków albumów.
Eksperymentowanie z nowymi brzmieniami
W kolejnych latach zespół Armia kontynuował eksperymenty z różnorodnymi stylami muzycznymi. Album „Freak” z 2009 roku był eksperymentem nie tylko od strony gatunkowej, ale także w samym procesie nagrywania – Tomasz „Budzyński” zaczął od partii perkusji i gitary basowej, co zaowocowało jazzowo-psychodelicznym efektem. W nagraniu tego albumu wzięli udział pierwotni członkowie zespołu, Jerzy „Jary” Gołaszewski oraz Robert Brylewski, a gościnnie wystąpił również Robert Friedrich.
Z kolei album „Der Prozess” to płyta, która powstała bardzo szybko i bez poprawek, co zaowocowało nominacją do Fryderyków. Na tej płycie słychać również różnorodność stylów muzycznych, od etniczno-folkowych brzmień po cięższe rockowe dźwięki. Zespół Armia podjął śmiałą współpracę z wieloma zaproszonymi gośćmi, co dodatkowo wzbogaciło brzmienie i różnorodność tego wydawnictwa.
| Album | Rok wydania | Charakterystyka |
|---|---|---|
| Freak | 2009 | Eksperymentalny album z jazzowo-psychodelicznymi brzmieniami, nagrywany od partii perkusji i gitary basowej, z udziałem pierwotnych członków zespołu oraz gościnnym udziałem Roberta Friedricha. |
| Der Prozess | Nominowany do Fryderyków | Album nagrywany szybko i bez poprawek, zawierający różnorodne style muzyczne od etniczno-folkowych po ciężkie rockowe brzmienia, z udziałem zaproszonych gości. |
Dojrzała twórczość Armii
Choć zespół Armia eksperymentował w ostatnich latach z nowymi brzmieniami, to nie zapomniał także o swojej dojrzałej twórczości. W 2018 roku wydali album „Podróż na Wschód”, który spotkał się z uznaniem krytyków i fanów. Niedawno, w 2022 roku, ukazał się kolejny krążek zespołu – „Toń”. Wokalistę Tomasza Budzyńskiego pochłonęły prace nad tym albumem przez blisko cztery lata.
Działalność koncertowa Armii wciąż jest ważnym elementem ich artystycznej aktywności. Występy zespołu przyciągają liczne rzesze fanów, często z różnych pokoleń, którzy chętnie przychodzą na koncerty z własnymi dziećmi. Koncerty trwają około dwóch godzin i obejmują szeroki repertuar, od klasycznych utworów po nowsze kompozycje.
Utwory z debiutanckiego albumu Armii oraz kompilacji „Jak Punk to Punk” (1986) wciąż są wśród ulubionych pozycji publiczności. Niezwykle emocjonalnie odbierane są również numery z kultowego albumu „Legenda” (1991). Armia jest bowiem uznawana za fenomen w historii polskiego rocka, wyróżniający się unikatową tożsamością muzyczną.
Mimo upływu lat, Armia wciąż rozwija swoją działalność koncertową, przyciągając coraz to nowych fanów. Ponadto muzycy planują wydanie albumu koncertowego, którego premiera przewidywana jest na początek przyszłego roku. Zapowiada się zatem, że dojrzała twórczość tego zespołu wciąż będzie zaskakiwać i inspirować słuchaczy.
